کنراد فایت
Veidt, Conrad
بازیگر (1893، پوتسدام برلین – آلمان؛ 1943)
با نام هانس والتر کونرات فایت به دنیا آمد. از اوایل دهه ی 1910 روی صحنه رفت و پس از چندی به گروه ماکس راینهارت پیوست. از سال 1917 وارد سینما شد. پس از بازی در نخستین نقش هایش یک کمپانی فیلم سازی تأسیس کرد. با اتاق کار دکتر کالیگاری به شهرت رسید. طی دهه ی 1920 از ستارگان سینمای صامت آلمان به شمار می آمد. پس از به قدرت رسیدن نازی ها چون همسر نیمه یهودی داشت، ناچار به ترک وطن شد. مدتی را در انگلستان گذراند. در چند فیلم بازی کرد و تابعیت کشور جدید را پذیرفت، تا این که به امریکا رفت و در سینمای هالیوود به بازی در نقش های «آلمانی» پرداخت. دیگر هیچ گاه به شهرت و موفقیت دوره صامت خود دست نیافت.
چهره ی پُرتأثیر فایت و قدرتی که همیشه برای اجرای میمیک های دقیق به خرج می داد، از او بازیگری آرمانی برای نقش های نمادین سینمای اکسپرسیونیستی ساخته بود. شهرت و قابلیتش را در سینمای صامت آلمان فقط با محبوبیت و خلاقیت امیل یانینگس می توان مقایسه کرد (یکی از همسران قبلی فایت به همسری یانینگس درآمد!). نقش های که جان بخشید، بعدها قابل تقلید از سوی هیچ بازیگری نبود؛ نقش هایی مثل شیطان (در نسخه ای که فریدریش ویلهلم مورنا از دکتر جکیل و آقای هاید به فیلم برگرداند)، «لُرد نلسن» (در لیدی هامیلتن)، «سزار بورژیا» (در لوکرس بورژیا) و «ایوان مخوف» (در مجسمه های مومی). معروف ترین فیلم هالیوودی او کازابلانکا بود. اما سزار خوابگرد اتاق کار دکتر کالیگاری کجا و افسر نازی کازابلانکا کجا؟
از فیلم ها:
1917 - وقتی مرده حرف می زند (راینرت)، جاسوس (هیلاند)، ترس (وینه)؛ 1918 - خاطرات یک دختر تیره بخت (آزوالد)، داستان دیدا ایبسنز (آزوالد)، قربانی اجتماع (گرونوالد)، زن ژاپنی (دوپون)، 1919 - شاهزاده ی ابله (لنی)، جنون (+ ک.)، دور دنیا در هشتاد روز (آزوالد)، پیر گونت (بارنووسکی)، فحشا (آزوالد)؛ 1920 - بازی ورق یک نفره (لنی)، شیاطین (مورنا)، شب اتاق کار دکتر کالیگاری (وینه)، چهره ی یانوس (مورنا)، شب در گلدن هال (+ ک.)، چشم های دنیا (ویلهلم)، غروب - شب - صبح / خاطرات مانولسکو (مورنا)، اشتیاق (مورنا)، 1921 - لیدی هامیلتن (آزوالد)، مقبره ی هندی (مای)، شکل های شبانه (آزوالد)، سفر به درون شب (مورنا)، عشق های هکتور دالموره (آزوالد)، بزرگ راه و شهر بزرگ (ویلهلم)؛ 1922 - لوکرس بورژیا (آزوالد)، لرد بایرون (+ هت، ک. و ف.)؛ 1923 - پاگانینی (گلدبرگ)؛ 1924 - دست های اورلاک (وینه)، شوهران یا عشاق (تسینر)، کارلوس و الیزابت (آزوالد)، مجسمه های مومی (لنی)؛ 1925 - عشق کور می کند (مندس)، میراث اینگمار (مولاندر)، کنت کوستیا (روبرت)؛ 1926 - ویولن نواز فلورانس (تسینر)، برادران شلنبرگ (گرونه)، دانشجوی پراگی (گالین)؛ 1927 - گذشته ی یک مرد (ملفورد)؛ 1928 - مردی که می خندد (لنی)، آخرین اجرا (فیوس)؛ 1929 - سرزمین بدون زن (گالونه)؛ 1930 - آدم های در قفس (دوپون)، نبرد نهایی (برنهارت)؛ 1931 - شب تصمیم (بوچووتسکی)، طرف دیگر (پاول)، راسپوتین (تروتس)؛ 1932 - سوار سیاه پوش (لامپرشت)؛ 1933 - من یک جاسوس بودم (ساویل)، من و ملکه (هلاندر)، قطار سریع السیر رُم (و. فورد)؛ 1934 - زوس یهودی (مندس)، ویلهلم تل (پاول)؛ 1936 - سلطان لعنت شدگان (و. فورد)؛ 1937 - زیر ردای سرخ (شوستروم)، سفر تیره (ساویل)؛ 1938 - توفان فراز آسیا (آزوالد)، شطرنج باز (درویل)؛ 1939 - جاسوس سیاه پوش (م. پوئل)؛ 1940 - دزد بغداد (م. پوئل و...)، فرار (لروی)، قاچاق (م. پوئل)؛ 1941 - مردان زندگی او (راتاف)، چهره ی یک زن (کیوکر)؛ 1942 - مأمور نازی (داسین)، در تمام طول شب (و. شرمن)، کازابلانکا (کورتیز)؛ 1943 - دور از سوءظن (ر. تورپ).
